enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
31,1268
EURO
33,8090
ALTIN
2.032,85
BIST
9.334,13
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
14°C
İstanbul
14°C
Az Bulutlu
Salı Az Bulutlu
16°C
Çarşamba Açık
16°C
Perşembe Çok Bulutlu
15°C
Cuma Az Bulutlu
12°C

74 yıllık Fransız sömürge parası CFA frangını bırakıyorlar

74 yıllık Fransız sömürge parası CFA frangını bırakıyorlar
REKLAM ALANI
A+
A-

UEMOA ile Orta Afrika Ekonomik ve Parasal Topluluğu (CEMAC) üyesi 14 Afrika ülkesi, sömürge döneminden bu yana CFA frangını, “Batı Afrika CFA frangı (XOF)” ve “Orta Afrika CFA frangı (XAF)” olarak iki ayrı şekilde kullanırken, Benin, Burkina Faso, Gine Bissau, Fildişi Sahili, Mali, Nijer, Senegal ve Togo, 2020’den itibaren “eko” para birimine geçecek

Adını sömürgeden alan para birimi

“Afrika Fransız Sömürgeleri (CFA) frangının” serüveni, 26 Aralık 1945’te Fransa’nın Afrika’daki iki sömürge bölgesinde bu para birimini tedavüle sokmasıyla başladı.

Batı Afrika ve Orta Afrika’da “frank bölgesi” alanında kullanımda olan para birimi, 1958’de “Afrika Fransız Topluluğu” adını aldı. Ülkelerin bağımsızlığını kazandığı 1961-1962’de ise sömürge para biriminin adı “Afrika Finansal Topluluğu frangı” olarak değişti.

Afrika ülkelerinin bağımsızlığını kazanmasıyla o dönem Fransız frangı ile sabit paritede tutulan CFA frangı da eleştirilmeye başlandı.

Sabit paritenin CFA’nın değerini artırması kalkınmaya en büyük engeli oluşturdu

Fransa, 1973’te CFA sisteminde yaptığı düzenlemeyle Fransa Merkez Bankası’ndaki Afrika döviz rezervleri oranını yüzde 100’den yüzde 65’e düşürdü. Sonrasında ise Paris’te bulunan Afrika merkez bankaları, 1970’lerin sonunda fiziki olarak tamamen Afrika’ya taşındı. Orta Afrika Devletleri Merkez Bankası, 1977’de Kamerun’un başkenti Yaounde’ye, Batı Afrika Devletleri Merkez Bankası da 1978’de Senegal’in başkenti Dakar’a geçti.

Fransa, 1994’te CFA bölgelerinde yaptığı devalüasyon ile CFA frangının değerini yüzde 50 düşürdü. Fransa, Avrupa Birliği’nin avroyu dünya piyasalarına tanıttığı 1999 sonrasında da CFA frangının değerini avroya sabitleyerek “frank bölgesini” yönetmeye devam etti.

Soğuk savaşın sona erdiği 1990’ların başında gelişmemiş ülkeler üzerindeki siyasi baskının hafiflemesi ve iç savaşların azalmasıyla kalkınmaları en kolay olan ülkeler atağa geçti ve tüm kıta, ortalama yüzde 10 büyüme seviyesini yakaladı. Ancak CFA frangı kullanan ülkelerde, sabit paritenin para biriminin değerini artırması kalkınmaya en büyük engeli oluşturdu.

Fransa’nın argümanları ekonomik istikrar, düşük enflasyon

Fransa, avroya sabit CFA frangını (1 avro = 655,97 CFA frangı) korumak için bu ülkelere ekonomik istikrar, yıllık en fazla yüzde 3 enflasyon, GSYH’nin yüzde 70’ini geçmeyen kamu borcu ve GSYH’nin yüzde 3’ünün altında bir bütçe açığı garantisi veriyor.

Bu garanti karşısında CFA frangını kullanan ülkeler, tüm döviz rezervlerinin yüzde 50’sini Fransa’nın hazinesinde tutuyor. 2012’ye kadar yüzde 65 civarında olan bu oran, şu anda yüzde 50-65 arasında değişiyor.

Fransa, her yıl milyarlarca dolar tutan bu rezervleri Paris borsasında yüzde 0,72 sabit kar oranıyla günlük işletiyor ve elde ettiği karı kendi bütçesinde kullanıyor.

REKLAM ALANI