enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
32,5052
EURO
34,6381
ALTIN
2.482,11
BIST
9.586,19
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
24°C
İstanbul
24°C
Az Bulutlu
Çarşamba Hafif Yağmurlu
19°C
Perşembe Az Bulutlu
19°C
Cuma Yağmurlu
15°C
Cumartesi Az Bulutlu
18°C

Mecburen, Mecburiyetten İyimserlik…/ Prof. Dr. Emre Alkin

Mecburen, Mecburiyetten İyimserlik…/ Prof. Dr. Emre Alkin
REKLAM ALANI
05.01.2024
0
A+
A-

Sonunda enflasyon oranları açıklandı. Böylelikle herkesi çok yakından ilgilendiren maaş ve ücret zamları belli oldu. Kamu çalışanları için zam oranları neredeyse % 50 civarında, emekliler için ise % 40’a yakın bir şekilde belirlendi.
İşin gerçeği 2022’den az daha yüksek bir enflasyon oranıyla tamamladık 2023’ü. Bu arada 2023 TÜFE rakamı 3 defa revize edilmiş olan Merkez Bankası öngörüsü olan % 65’den biraz düşük çıktı. Beklenenden daha düşük açıklanan aylık enflasyon oranı TÜİK hakkında soru işaretlerini tekrar artırırken, bankacılık ve finans camiasından aynı anda başlatılmış bir “olumluluk bombardımanı” dikkat çekti. Anlaşılan bir önceki ekonomi yönetimi geri gelmesin diye kendilerinin de çok inanmadığı senaryoları seslendiriyorlar.
Gayet iyi hatırlıyorum büyük bir özel bankanın genel müdürü yıllar önce “sepet kurun 5 TL üzerine çıkmasına müsaade edilmeyecektir” diye açıklama yapmıştı. Bugün 30 TL’nin üzerinde olan sepet kur, bu tür söylemlerin ne kadar beyhude ve kariyer zedeleyici olduğunu bize gösterdi. Ancak bugünlerde yine aynı hataya düşürerek, yerli ve yabancı bankalardan “Dolar 33 TL ile yılı kapatır” şeklinde açıklamalar gelmeye başladı. Açıkçası kaynak kompozisyonunda ve borç-alacak vadesinde hala sıkışık durumda olan bankalardan bu açıklamalar gelmesi doğal. Ancak, özel bankaların gerçek beklentileri veya riskleri seslendirmek yerine, umutlarını ya da taleplerini seslendirdiklerini görmekteyim. Şöyle bir illüzyon da yaşanıyor olabilir:
Kur yükselişinin Merkez Bankası’nın rezervleri artırmak adına yaptığı hamleler sebebiyle oluştuğunu, ancak piyasadan dolar talebi gelmediğini düşünüyor olabilirler. Ben aksine, yüksek faize rağmen hala dövize talep olduğunu ve mevduat faizleri tam anlamıyla her vadede % 50’yi geçmeden TL’ye anlamlı bir dönüş olmayacağını düşünüyorum. Özellikle Mayıs ayına kadar enflasyon yükselmeye devam edecek ve bu durum tasarruf sahiplerini rahatsız edecek.
Elbette hepimiz matematik biliyoruz. “Her ay enflasyon % 3 civarında gelse yıl sonu % 36 ile tamamlarız” cümlesi düz matematik. Ancak geçen yıl Mayıs’ta TÜFE’nin anlamsız bir şekilde % 0’a yakın açıklanması haricinde yıl boyunca yüksek oranlar tecrübe ettiğimizi hatırlayalım. Dolayısıyla Ağustos ayına kadar da geçen yılın yüksek seviyelerini taşımaya devam edeceğiz. Bankacıların hesabına göre, Nisan Ayına doğru % 60’a düşecek enflasyon sonra yükselecek ve Haziran’da % 65’in üzerine çıkacak. Yani, TÜFE’nin 2024’te her ay % 3′ civarında enflasyon olacağı varsayımıyla bunu yazıyorum.
Türkiye bu varsayımla bile enflasyonun hızla düştüğünü ancak Ekim ayıyla beraber görecek. Önemli olan bu varsayımın gerçekliği değil, o zamana kadar neler yaşanacağı. Enflasyon düşmeden faizleri indirmeye kalkmak dövizi tekrar zıplatacak, bu kesin. Bu sebeple özel banka temsilcilerinin büyük bir umutla ortaya koyduğu varsayımların pratik gerçekler karşısında tutarlığının tartışmalı olduğunu söylemem lazım.
Mevduatı olanlar faizleri düşürme hamlesi başlamadan tasarruflarını yüksek faizden uzun vade bağlamaya gayret ederken, “ne me lazım” deyip bir kenara döviz koymayı ihmal etmeyecekler. Bu arada Ekim ayına kadar yüksek seyreden enflasyon karşısında fiyatlama davranışlarının düzeleceğini beklemek hayalperestlik. Bugüne kadar açıklanan ilk hedeflerin hiçbiri tutmadı. Seçimlerle beraber hepsi revize edilecektir. Vatandaşlar bunu bildiği için, kendilerine göre doğru pozisyonu almakta tereddüt etmeyeceklerdir.
Finans kurumlarının zamansız bir faiz düşürme hamlesine göre kendilerini hazırlamaları, dövizin ani yükselişine karşı senaryolar geliştirmesi önem arz ediyor. Faizlerin piyasa gerçekleri dışında düşük tutulmasının yarattığı enflasyonist baskı da unutulmamalı. Zamansız faiz indirimleri er ya da geç tekrar faizlerin yükselmesi sonucunu yaratacak. Daha önce bunu sayısız defa yaşamıştık.

REKLAM ALANI