Bu Cumhurbaşkanı Kararı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca üstlenilen, devralınan ve tamamlanan şehir içi raylı ulaşım sistemleri (metro, tramvay vb.) ve tesislerinin, tamamlandıktan sonra yerel yönetimlere (belediyelere) devri sırasındaki mali ve idari şartları düzenleyen 2010/1115 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında değişiklik yapılmasına ilişkindir. Kararın temel amacı, Bakanlıkça merkezi bütçe ile finanse edilen raylı sistem projelerinin mülkiyet ve işletme devir süreçlerini, devralan belediyelerin ödeme yükümlülüklerini ve bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımları (6183 sayılı Kanun kapsamında amme alacağı tahsili) netleştirmektir. Ayrıca, eski düzenlemelerde geçen ‘Bakanlar Kurulu’ ibareleri, hukuki altyapının güncellenmesi kapsamında ‘Cumhurbaşkanı’ olarak değiştirilmiştir.
🎯 KOBİ & Girişimciler: KOBİ’ler açısından doğrudan bir hibe veya teşvik içermese de, yerel yönetimlerin raylı sistem devirleri sırasındaki %5’lik vergi geliri kesintisi yükü, belediyelerin diğer hizmet ve ihale bütçelerinde kısıntıya yol açabilecektir. Belediyelerle çalışan KOBİ’ler (taşımacılık, bakım-onarım, temizlik, danışmanlık), belediyelerin ödeme güçlüğü çekme ihtimaline karşı sözleşmelerindeki ödeme vadelerini ve faiz şartlarını gözden geçirmelidir. Altyapı bakım hizmetleri veren KOBİ’ler için yeni iş alanları doğabilir.
🏭 Sanayici & Üreticiler: Raylı sistem altyapı yatırımlarının devam etmesi, demir-çelik, sinyalizasyon, vagon ve makine imalatı yapan sanayiciler için doğrudan bir sipariş kaynağı oluşturmaktadır. Bakanlığın projeleri üstlenmesi ve maliyetlerini belediyelerden tahsil etme mekanizması kurması, projelerin finansman güvencesini artırarak sanayicilerin alacak risklerini azaltmaktadır. Yatırım teşvik sistemi kapsamında büyük ölçekli altyapı projelerine katkı sağlayan üreticiler için bu düzenleme olumlu bir işaretidir.
🚢 Ticaret & İhracatçılar: Düzenleme doğrudan dış ticaret, gümrük veya döviz mevzuatında bir değişiklik içermemektedir. Ancak, metro ve raylı sistem projelerinin hızlanması ve devir süreçlerinin netleşmesi, şehir içi lojistik ve ulaşım altyapısının güçlenmesine dolaylı olarak katkı sağlamaktadır. Raylı sistem inşaatlarında kullanılan araç ve ekipman ithalatı/ihracatı yapan firmalar için altyapı yatırımlarının sürekliliği piyasa istikrarı yaratmaktadır.
💼 Mali Müşavir & Danışmanlar: Belediyeler ve belediye şirketleri açısından son derece kritik bir düzenlemedir. Mali müşavirler ve danışmanlar, belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri paylarından yapılacak %5’lik kesintinin bütçe planlamalarına etkilerini hesaplamalıdır. Ayrıca, ödenmeyen taksitler için 6183 sayılı Amme Alacakları Kanunu kapsamında gecikme zammı ve haciz işlemlerinin başlayacağı riski nedeniyle, belediye bağlı şirketlerin ve sermaye payı bulunduğu kuruluşların mali tablolarında ‘devir kaynaklı borçlanma’ ve ‘olası amme alacağı’ karşılıklarının mutlaka ayrılması gerekmektedir. Müteselsil sorumluluk ilkesi, belediye yönetimlerini ve şirketlerini ortak borçlu statüsüne soktuğu için mali risk yönetimi danışmanlığı artacaktır.
Belediyeler ve belediye bağlı şirketleri, mevcut ve planlanan raylı sistem projeleri için Hazine’den gelecek devir faturalarını ve %5’lik kesinti planlamasını derhal bütçelerine entegre etmelidir.
